Diềm mái tôn là gì? Cấu tạo, công dụng và cách thi công diềm mái tôn chuẩn kỹ thuật

Diềm mái tôn là một trong những chi tiết phụ trợ quan trọng trong hệ mái của nhà khung thép, nhà xưởng, nhà kho và các công trình dân dụng. Tuy không đảm nhận vai trò chịu lực chính như xà gồ hay khung kèo, diềm mái lại giúp hoàn thiện mép mái, hạn chế nước mưa và gió lùa vào công trình, đồng thời tạo vẻ ngoài gọn gàng, thẩm mỹ.

Vậy diềm mái tôn là gì, có những loại nào, được lắp đặt ở đâu và vì sao cần sử dụng khi thi công mái tôn? Nội dung dưới đây sẽ giúp chủ đầu tư hiểu rõ hơn về cấu tạo, công dụng, vật liệu và những lưu ý khi lựa chọn, thi công diềm mái tôn cho công trình.

Diềm mái tôn là gì?

Trước khi tìm hiểu về cấu tạo hay cách thi công, cần phân biệt diềm mái với các phụ kiện khác trên mái tôn. Về cơ bản, diềm mái là bộ phận được gia công từ tôn hoặc vật liệu kim loại dạng tấm, dùng để che chắn và hoàn thiện các vị trí mép, đầu hoặc cạnh của mái. Chi tiết này thường được tạo hình gấp mép theo kích thước thực tế của từng công trình.

Diềm mái tôn thường được lắp tại mép mái, đầu hồi, vị trí giao giữa mái và tường hoặc các cạnh tiếp giáp cần che chắn. Tùy thiết kế, diềm có thể được gấp theo nhiều dạng khác nhau để vừa tăng khả năng thoát nước, vừa che kín các phần kết cấu bên dưới mái.

Trong nhà khung thép, hệ mái thường gồm khung thép, xà gồ, tôn lợp và các phụ kiện hoàn thiện. Diềm mái được xem là một phần trong nhóm phụ kiện hoàn thiện, góp phần tạo thành một hệ mái kín và đồng bộ hơn.

Một trong những ưu điểm đáng chú ý của diềm mái tôn là khả năng gia công theo kích thước thực tế. Thợ thi công có thể đo đạc mép mái, sau đó cắt và chấn gấp tôn thành các thanh diềm phù hợp với từng vị trí. Nhờ vậy, chi tiết này có thể sử dụng cho nhiều loại công trình từ nhà ở, nhà để xe đến nhà kho, nhà xưởng khung thép quy mô lớn.

Diềm mái tôn được làm từ tôn phẳng uốn gấp theo các góc kỹ thuật để ốp vào các vị trí vách, nóc, góc hoặc mép nhà

Cấu tạo và đặc điểm của diềm mái tôn

Hiểu rõ cấu tạo giúp chủ đầu tư dễ dàng lựa chọn loại diềm phù hợp với hệ mái và hạn chế các lỗi thường gặp trong quá trình thi công. Mặc dù có thiết kế tương đối đơn giản, diềm mái cần được tính toán kích thước, vị trí gấp và phương án liên kết phù hợp với loại tôn cũng như kết cấu công trình.

Vật liệu làm diềm mái tôn

Diềm mái phổ biến được làm từ các loại tôn có khả năng chống ăn mòn tương đối tốt, chẳng hạn như tôn mạ kẽm, tôn mạ màu hoặc các vật liệu kim loại có lớp bảo vệ bề mặt. Việc lựa chọn vật liệu nên đồng bộ với tôn lợp mái để hạn chế hiện tượng khác biệt màu sắc và ăn mòn điện hóa giữa các kim loại khác nhau.

Đối với công trình ngoài trời, vật liệu làm diềm cần có khả năng chịu được tác động của nắng, mưa, độ ẩm và sự thay đổi nhiệt độ. Với những khu vực có điều kiện môi trường khắc nghiệt, nên ưu tiên vật liệu và lớp phủ bề mặt có khả năng chống ăn mòn tốt hơn.

Hình dạng và kích thước

Diềm mái thường được chấn gấp tạo thành các cạnh vuông, cạnh chữ L, chữ U hoặc hình dạng theo bản vẽ thiết kế. Kích thước diềm không có một quy chuẩn duy nhất cho mọi công trình mà phụ thuộc vào cấu tạo mái, độ dày tôn, vị trí lắp đặt và yêu cầu hoàn thiện.

Đối với nhà khung thép, kích thước diềm cần được xác định sau khi kiểm tra thực tế phần mái và các cấu kiện liên quan. Diềm quá ngắn có thể không che phủ được mép mái, trong khi diềm quá lớn có thể gây khó khăn khi lắp đặt và ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ.

Phương pháp liên kết

Tùy vị trí, diềm mái có thể được liên kết bằng vít chuyên dụng, vít tự khoan hoặc các phương pháp liên kết khác phù hợp với cấu tạo công trình. Tại những vị trí có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với nước mưa, việc bố trí vít và xử lý điểm xuyên tôn cần đặc biệt chú ý.

Khi sử dụng vít có gioăng cao su hoặc vòng đệm kín nước, cần siết với lực vừa đủ. Siết quá mạnh có thể làm biến dạng tôn hoặc làm hỏng gioăng, còn siết quá lỏng có thể tạo khe hở khiến nước xâm nhập.

Diềm mái tôn có thiết kế tương đối đơn giản với các nếp gấp được tính toán kĩ lưỡng và phù hợp với vị trí lắp đặt

Công dụng của diềm mái tôn trong công trình

Diềm mái không phải là cấu kiện chịu lực chính nhưng lại đảm nhận nhiều chức năng liên quan đến khả năng bảo vệ và hoàn thiện hệ mái. Đặc biệt với nhà khung thép, nơi các cấu kiện thường được lắp ráp theo hệ thống, việc hoàn thiện đúng các vị trí mép mái có vai trò quan trọng.

Che chắn mép mái và kết cấu bên dưới

Công dụng dễ nhận thấy nhất của diềm mái là che phần mép của mái tôn và các cấu kiện nằm phía dưới. Nếu không có chi tiết che chắn, mép tôn và xà gồ có thể lộ ra ngoài, khiến công trình trông thô và thiếu đồng bộ. Diềm giúp tạo thành một đường kết thúc rõ ràng cho mái, đồng thời che bớt các chi tiết kỹ thuật, mang lại tổng thể gọn gàng hơn.

Hạn chế nước mưa xâm nhập

Tại các vị trí mép mái, nước mưa có thể bị gió thổi ngược hoặc chảy theo mặt dưới của tấm tôn nếu thiết kế không hợp lý. Diềm mái được bố trí đúng cách giúp kiểm soát hướng nước và giảm khả năng nước mưa xâm nhập vào những vị trí không mong muốn. Tuy nhiên, diềm không thể thay thế hoàn toàn các giải pháp chống thấm. Khả năng chống nước của hệ mái còn phụ thuộc vào độ dốc mái, cách chồng mí tôn, vít liên kết, máng xối, úp nóc, úp tường và các vị trí giao nhau.

Hạn chế gió lùa và bụi bẩn

Đối với nhà kho, nhà xưởng hoặc nhà để xe khung thép, khu vực mép mái thường chịu tác động trực tiếp của gió. Khoảng hở tại mép mái có thể tạo điều kiện cho bụi, lá cây và nước mưa bị cuốn vào bên trong. Diềm mái góp phần giảm các khoảng hở này, từ đó hỗ trợ khả năng che chắn của công trình. Đối với những công trình có yêu cầu cao về độ kín, cần kết hợp diềm với các chi tiết bao che và xử lý khe nối phù hợp.

Tăng tính thẩm mỹ cho công trình

Một hệ mái được thi công tốt không chỉ cần đảm bảo công năng mà còn phải có sự đồng nhất về hình thức. Diềm mái giúp đường mép mái trở nên thẳng, gọn và hoàn thiện hơn. Đặc biệt với nhà ở khung thép, quán cafe khung thép, homestay hoặc các công trình có thiết kế kiến trúc hiện đại, diềm mái có thể được lựa chọn màu sắc tương đồng hoặc tạo điểm nhấn với tôn lợp, tường bao và hệ cửa.

>>> Xem thêm: Lam gió là gì? Cấu tạo, công dụng và ứng dụng lam gió trong nhà khung thép

Các loại diềm mái tôn phổ biến hiện nay

Trên thực tế, diềm mái được phân loại chủ yếu dựa trên vị trí lắp đặt và hình dạng gia công. Việc sử dụng loại nào cần căn cứ vào bản vẽ và cấu tạo thực tế của công trình thay vì lựa chọn chỉ dựa trên hình thức.

Diềm đầu hồi

Diềm đầu hồi được lắp ở phần mép mái tại hai bên đầu hồi của công trình. Chi tiết này giúp che chắn phần cạnh tấm tôn và tạo đường kết thúc cho mái. Đối với nhà xưởng khung thép hoặc nhà kho, diềm đầu hồi thường có kích thước tương đối dài và cần được liên kết chắc chắn với hệ khung phụ hoặc các cấu kiện liên quan.

Diềm mái phía trước và phía sau

Loại diềm này được sử dụng tại cạnh mái chạy dọc theo chiều dài công trình. Tùy thiết kế, diềm có thể kết hợp với máng xối hoặc các phụ kiện thoát nước khác. Khi thi công cần đặc biệt chú ý đến cao độ, hướng thoát nước và vị trí liên kết. Nếu mép diềm bố trí không phù hợp với hướng nước, hiệu quả che chắn có thể giảm.

Diềm tường và các chi tiết chấn gấp theo yêu cầu

Ngoài các dạng phổ biến, nhiều công trình cần sử dụng các chi tiết tôn chấn gấp riêng để xử lý vị trí giao giữa mái với tường, cửa hoặc các cấu kiện bao che. Các chi tiết này thường được sản xuất theo kích thước thực tế, giúp hạn chế khe hở và tăng tính đồng bộ cho toàn bộ hệ bao che.

Một số loại diềm cơ bản được sử dụng nhiều cho hệ mái nhà khung thép

Diềm mái tôn được ứng dụng ở đâu?

Với ưu điểm dễ gia công, trọng lượng nhẹ và có thể phối hợp với nhiều loại tôn lợp, diềm mái được sử dụng rộng rãi trong các công trình dân dụng và công nghiệp. Đặc biệt, đây là phụ kiện thường xuất hiện trong các công trình sử dụng hệ mái tôn và kết cấu thép.

Nhà khung thép, nhà thép tiền chế

Trong nhà khung thép và nhà thép tiền chế, diềm mái được sử dụng để hoàn thiện hệ mái và che chắn các vị trí mép tôn. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng góp phần tạo nên hệ bao che đồng bộ.

Nhà kho, nhà xưởng

Nhà kho và nhà xưởng thường có diện tích mái lớn, chiều dài mép mái dài và chịu tác động thường xuyên của nắng, mưa, gió. Do đó, các chi tiết hoàn thiện như diềm mái, úp nóc, máng xối và tôn bao che cần được thi công đúng kỹ thuật.

Nhà ở, nhà để xe và công trình dân dụng

Đối với nhà ở khung thép, nhà để xe, mái hiên hoặc công trình phụ, diềm mái giúp tăng độ hoàn thiện cho phần mái. Chủ đầu tư có thể lựa chọn màu sắc đồng bộ với mái tôn hoặc kiến trúc tổng thể.

Quán cafe, homestay và công trình dịch vụ

Những công trình như quán cafe khung thép, homestay, nhà hàng cũng thường sử dụng mái tôn kết hợp kết cấu thép. Trong trường hợp này, diềm mái không chỉ có chức năng che chắn mà còn góp phần định hình phong cách kiến trúc của công trình.

>>> Xem thêm: Vì kèo thép là gì? Đặc điểm cấu tạo, vai trò và phân loại các loại vì kèo trong nhà thép tiền chế

Quy trình thi công diềm mái tôn đúng kỹ thuật

Để diềm phát huy hiệu quả, quá trình thi công cần được thực hiện đồng bộ với hệ mái. Không nên chỉ chú trọng đến việc cắt và bắt vít mà bỏ qua công tác đo đạc, căn chỉnh và xử lý các điểm tiếp giáp.

Trước tiên, đơn vị thi công cần khảo sát và đo kích thước thực tế tại vị trí cần lắp đặt. Kích thước được xác định dựa trên độ dày tôn, cấu tạo mép mái, xà gồ và các phụ kiện liên quan.

Sau đó, tôn được cắt và chấn gấp theo kích thước thiết kế. Các đường gấp cần tương đối chính xác để khi lắp đặt không tạo khe hở lớn hoặc làm biến dạng mép tôn.

Tiếp theo là bước đưa diềm vào vị trí và căn chỉnh. Đường diềm cần thẳng, các đoạn nối giữa những tấm liền kề cần được bố trí hợp lý. Với công trình có chiều dài lớn, cần kiểm soát cao độ và độ thẳng trong suốt quá trình lắp đặt.

Cuối cùng, diềm được liên kết với hệ kết cấu bằng vít phù hợp. Những vị trí xuyên tôn hoặc tiếp giáp có nguy cơ nước xâm nhập cần được xử lý cẩn thận. Sau khi hoàn thành, thợ thi công nên kiểm tra lại toàn bộ đường diềm, vít liên kết và các điểm nối.

Thi công diềm mái tôn cần được thực hiện đồng bộ cùng với hệ mái nhà khung thép

Những lưu ý khi lựa chọn và thi công diềm mái tôn

Diềm mái tuy là phụ kiện có cấu tạo đơn giản nhưng nếu lựa chọn vật liệu hoặc thi công không phù hợp vẫn có thể ảnh hưởng đến độ bền và khả năng che chắn của hệ mái. Vì vậy, chủ đầu tư nên lưu ý một số vấn đề quan trọng.

Thứ nhất, lựa chọn vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng. Công trình ngoài trời cần sử dụng vật liệu có khả năng chống ăn mòn phù hợp. Với môi trường ẩm hoặc có mức độ ăn mòn cao, cần cân nhắc kỹ về lớp phủ và vật liệu.

Thứ hai, ưu tiên độ dày và chất lượng tôn phù hợp. Tôn quá mỏng có thể dễ bị móp hoặc biến dạng trong quá trình vận chuyển, thi công. Ngược lại, không nhất thiết phải lựa chọn vật liệu quá dày nếu thiết kế không yêu cầu.

Thứ ba, đồng bộ màu sắc với mái và tường. Với công trình dân dụng hoặc công trình dịch vụ, diềm cùng màu với mái tạo cảm giác liền mạch. Trong một số thiết kế hiện đại, có thể sử dụng màu tương phản để tạo điểm nhấn.

Thứ tư, kiểm tra các vị trí nối và vít liên kết. Đây là những vị trí cần được kiểm soát kỹ vì có thể trở thành điểm nước xâm nhập nếu thi công không chuẩn.

Thứ năm, kết hợp đồng bộ với hệ thống thoát nước. Diềm mái, máng xối và các chi tiết mép mái cần được tính toán cùng nhau. Không nên thiết kế từng bộ phận độc lập vì có thể gây xung đột hoặc ảnh hưởng đến hướng thoát nước.

>>> Xem thêm: Xà gồ thép là gì? Vai trò và phân loại các loại xà gồ trong thi công nhà thép

NHÀ THÉP GIÁ RẺ cung cấp giải pháp thi công nhà thép, nhà khung thép và các hạng mục kết cấu thép theo nhu cầu thực tế của khách hàng. Đơn vị hướng đến phương án thi công phù hợp với công năng, mặt bằng, ngân sách và yêu cầu kiến trúc của từng công trình.

Với các hạng mục mái tôn, đội ngũ thi công có thể triển khai từ khâu khảo sát, tư vấn vật liệu, gia công các chi tiết chấn gấp như diềm mái đến lắp đặt và hoàn thiện. Việc thực hiện đồng bộ giúp hạn chế tình trạng sai lệch kích thước giữa các bộ phận, đồng thời nâng cao tính thẩm mỹ và khả năng bảo vệ công trình.

Khách hàng có nhu cầu xây dựng nhà ở khung thép, nhà kho khung thép, nhà xưởng khung thép, nhà để xe, quán cafe, nhà hàng hoặc các công trình kết cấu thép có thể trao đổi trực tiếp với NHÀ THÉP GIÁ RẺ để được khảo sát và đề xuất phương án phù hợp.

>>> Có thể bạn đang tìm kiếm: Đơn Vị Thi Công Nhà Khung Thép Tại Hà Nội Uy Tín, Giá Rẻ