Kinh Nghiệm Kiểm Tra Và Nghiệm Thu Quá Trình Thi Công Nhà Khung Thép Ai Cũng Nên Biết

Trong lĩnh vực xây dựng hiện đại, nhà khung thép đang trở thành giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ ưu điểm thi công nhanh, khả năng vượt nhịp lớn và tối ưu chi phí đầu tư. Tuy nhiên, không phải công trình nào hoàn thành đúng tiến độ cũng đồng nghĩa với việc đạt chất lượng như thiết kế ban đầu. Trên thực tế, rất nhiều công trình phát sinh các vấn đề như dột mái, gỉ sét kết cấu, võng dầm, cột thép lệch tâm hoặc thậm chí phải gia cố lại sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng.

Nguyên nhân của các sự cố này thường không nằm ở bản vẽ thiết kế mà xuất phát từ quá trình thi công thực tế. Một số đơn vị thi công thiếu kinh nghiệm có thể mắc lỗi kỹ thuật, trong khi một số trường hợp khác xuất hiện tình trạng cắt giảm vật tư, thay đổi chủng loại thép hoặc thi công không đúng quy trình nhằm giảm chi phí. Chính vì vậy, việc kiểm tra và nghiệm thu nhà khung thép theo từng giai đoạn là yếu tố quyết định đến độ bền, độ an toàn và tuổi thọ của công trình.

Thay vì chờ đến khi công trình hoàn thiện mới tiến hành kiểm tra tổng thể, chủ đầu tư nên theo dõi ngay từ giai đoạn nhập vật tư, gia công cấu kiện, lắp dựng kết cấu cho đến khi hoàn thiện mái, tường và hệ thống thoát nước. Đây là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm các sai sót và hạn chế rủi ro phát sinh về sau.

Những kinh nghiệm cần biết khi nghiệm thu quá trình thi công nhà khung thép

1. Kiểm tra vật liệu đầu vào

Một trong những sai sót phổ biến nhất trong thi công nhà thép là việc vật liệu thực tế không đúng với hồ sơ thiết kế hoặc hợp đồng đã ký kết. Nếu không kiểm tra kỹ từ đầu, chủ đầu tư rất khó phát hiện khi công trình đã hoàn thiện.

Khi thép được vận chuyển tới công trường, cần đối chiếu trực tiếp giữa vật tư thực tế với bản vẽ kết cấu, bảng thống kê vật liệu và hồ sơ kỹ thuật. Những hạng mục quan trọng như thép hình H, thép hình I, thép hộp, thép tấm, xà gồ thép hay hệ liên kết phải đúng chủng loại, quy cách và độ dày theo thiết kế.

Trong thực tế, có những trường hợp hồ sơ thiết kế yêu cầu thép dày 8 mm nhưng nhà thầu lại sử dụng thép 6 mm hoặc 7 mm để tiết kiệm chi phí. Bằng mắt thường, sự chênh lệch này rất khó nhận biết, nhưng khả năng chịu tải của kết cấu có thể giảm đáng kể. Vì vậy, việc sử dụng thước kẹp hoặc thiết bị đo chuyên dụng để kiểm tra độ dày thép thực tế là yêu cầu cần thiết.

Ngoài kích thước, chủ đầu tư cũng nên kiểm tra các chứng từ liên quan như CO (chứng nhận xuất xứ) và CQ (chứng nhận chất lượng) nhằm đảm bảo vật liệu có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đồng thời, tuyệt đối không được chấp thuận những trường hợp khi đã thống nhất với bên thi công về các loại vật liệu đầu vào nhưng trong quá trình thi công lại có sự thay đổi với lý do là: "Loại này cũng tốt mà, bên em dùng thi công các công trình lớn hơn suốt mà có sao đâu,..." Khi đã thỏa thuận và thống nhất giữa 2 bên thì việc sử dụng đúng loại vật liệu trong cam kết là điều cần phải thực hiện.

Vật liệu đầu vào không đúng với thỏa thuận ban đầu là một trong những điều rất thường xảy ra

2. Kiểm tra gia công cấu kiện thép trước khi lắp dựng

Sau khi vật liệu được gia công tại nhà máy, các cấu kiện thép cần được kiểm tra trước khi đưa vào công trình. Đây là giai đoạn rất quan trọng bởi những sai lệch nhỏ trong quá trình gia công có thể gây ra hàng loạt khó khăn khi lắp dựng.

Khi kiểm tra cấu kiện, cần đặc biệt chú ý đến kích thước thực tế, độ thẳng của dầm thép, độ vuông góc của bản mã và vị trí các lỗ bulong liên kết. Nếu cấu kiện bị cong vênh hoặc sai kích thước, việc lắp ráp tại công trường sẽ mất nhiều thời gian chỉnh sửa và có nguy cơ làm giảm chất lượng kết cấu.

Một kinh nghiệm thực tế là không nên chỉ kiểm tra ngẫu nhiên vài cấu kiện. Đối với các dự án có số lượng cấu kiện lớn, nên lựa chọn kiểm tra các cấu kiện chính như cột, dầm và kèo thép vì đây là những bộ phận chịu tải quan trọng nhất của công trình.

Kiểm tra gia công cấu kiện thép trước khi lắp dựng là giai đoạn rất quan trọng

3. Kiểm tra hệ móng và bulong neo trước khi dựng cột thép

Nhiều chủ đầu tư tập trung vào phần khung thép nhưng lại bỏ qua hệ móng và bulong neo. Trên thực tế, đây là một trong những hạng mục dễ phát sinh sai sót nhất trong quá trình thi công.

Bulong neo có nhiệm vụ liên kết cột thép với móng bê tông. Nếu vị trí bulong bị lệch, toàn bộ hệ cột phía trên cũng sẽ bị ảnh hưởng. Trong nhiều trường hợp, nhà thầu phải cắt, hàn hoặc khoan mở rộng lỗ liên kết để xử lý sai số, làm giảm chất lượng kết cấu và tính thẩm mỹ của công trình.

Trước khi lắp dựng cột, cần kiểm tra kỹ tim trục công trình, cao độ móng, khoảng cách bulong neo, độ thẳng đứng và độ chính xác của từng cụm liên kết. Những sai số nhỏ ở giai đoạn này có thể dẫn tới các vấn đề nghiêm trọng khi lắp dựng hệ khung thép phía trên.

Không chỉ khung thép mà hệ móng và bulong neo cũng là một trong những hạng mục mà các chủ đầu tư không nên bỏ qua

4. Kiểm tra chất lượng mối hàn – hạng mục không thể đánh giá bằng cảm tính

Đối với công trình nhà khung thép, mối hàn kết cấu là một trong những vị trí quan trọng nhất. Chất lượng mối hàn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực, độ ổn định và tuổi thọ của công trình.

Một sai lầm thường gặp là chỉ quan sát bề mặt mối hàn rồi kết luận đạt hay không đạt. Thực tế, nhiều khuyết tật nguy hiểm nằm sâu bên trong kim loại hàn và không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Khi nghiệm thu, cần kiểm tra hình dạng đường hàn, chiều dài hàn, độ liên tục của mối hàn và các dấu hiệu bất thường như nứt, rỗ khí hoặc cháy cạnh. Đối với những công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, nên thực hiện kiểm tra siêu âm mối hàn hoặc các phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT) để đánh giá chất lượng thực tế.

Đặc biệt, các vị trí giao nhau giữa cột thép, dầm thép và kèo thép luôn là khu vực chịu lực lớn nhất, vì vậy cần được kiểm tra kỹ lưỡng hơn so với các vị trí thông thường.

chất lượng mối hàn cần được kiểm tra kỹ bởi đây là hạng mục ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng chịu lực

5. Kiểm tra bulong cường độ cao trong quá trình lắp dựng

Bên cạnh mối hàn, bulong cường độ cao là thành phần quyết định khả năng liên kết của hệ kết cấu thép. Một công trình có thể sử dụng đúng chủng loại thép nhưng vẫn mất an toàn nếu bulong không được siết đúng lực hoặc lắp đặt không đúng quy trình.

Trong quá trình thi công, cần kiểm tra loại bulong được sử dụng có đúng với thiết kế hay không. Ngoài ra, lực siết bulong cũng cần được kiểm soát bằng dụng cụ chuyên dụng thay vì siết theo cảm tính của thợ.

Thực tế cho thấy nhiều công trình xuất hiện hiện tượng rung lắc hoặc phát sinh tiếng động bất thường sau khi đưa vào sử dụng do bulong liên kết chưa được siết đủ lực ngay từ đầu.

6. Kiểm tra hệ sơn chống gỉ để bảo vệ tuổi thọ công trình

Không ít chủ đầu tư cho rằng lớp sơn chỉ mang tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, đối với nhà thép tiền chế, sơn chống gỉ chính là lớp bảo vệ đầu tiên giúp kết cấu chống lại tác động của môi trường.

Khi nghiệm thu, cần kiểm tra tình trạng làm sạch bề mặt thép trước khi sơn, số lớp sơn đã thi công và độ dày lớp sơn thực tế. Nếu lớp sơn quá mỏng hoặc thi công trên bề mặt chưa được xử lý đúng cách, hiện tượng oxy hóa sẽ xuất hiện nhanh hơn dự kiến.

Đối với các công trình ven biển hoặc môi trường có độ ẩm cao, việc kiểm soát chất lượng hệ sơn càng trở nên quan trọng bởi chi phí sửa chữa kết cấu thép bị ăn mòn thường rất lớn.

=> Đọc ngay: Nhà khung thép có dễ bị rỉ sét không?

sơn chống gỉ chính là lớp bảo vệ đầu tiên giúp kết cấu chống lại tác động của môi trường

7. Kiểm tra chống dột và chống thấm trước khi bàn giao công trình

Một trong những nguyên nhân khiến chủ đầu tư không hài lòng sau khi nhận bàn giao là tình trạng dột nước, thấm nước hoặc đọng nước khi trời mưa lớn. Đây là lỗi xuất hiện khá phổ biến dù công trình đã hoàn thành đầy đủ các hạng mục kết cấu.

Việc nghiệm thu khả năng chống dột không nên chỉ thực hiện bằng cách quan sát. Thay vào đó, cần tiến hành thử nước thực tế để mô phỏng điều kiện vận hành của công trình. Quá trình này giúp phát hiện các vị trí có nguy cơ rò rỉ tại mái, vách, cửa trời, máng xối, sê nô và các khu vực xuyên mái.

Bên cạnh đó, cần kiểm tra kỹ các điểm tiếp giáp giữa mái và tường, các vị trí bắn vít tôn, khu vực chồng mí tôn và hệ thống thoát nước mưa. Đây là những vị trí thường phát sinh thấm dột sau một thời gian sử dụng nếu thi công không đúng kỹ thuật.

Kiểm tra hệ mái, chống dột, thấm nước là điều bắt buộc phải làm

8. Không ký nghiệm thu khi chưa kiểm tra hồ sơ hoàn công

Một công trình đạt chất lượng không chỉ thể hiện ở hiện trạng thực tế mà còn phải được thể hiện đầy đủ thông qua hồ sơ kỹ thuật. Trước khi ký biên bản nghiệm thu, chủ đầu tư cần kiểm tra toàn bộ hồ sơ hoàn công, bản vẽ cập nhật thực tế, biên bản nghiệm thu từng giai đoạn và các chứng chỉ liên quan đến vật liệu, mối hàn hoặc kiểm định chất lượng.

Hồ sơ hoàn công đầy đủ sẽ giúp quá trình bảo trì, sửa chữa hoặc mở rộng công trình trong tương lai trở nên dễ dàng hơn. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng nếu xảy ra tranh chấp hoặc cần xác định trách nhiệm giữa các bên.

=> Có thể bạn quan tâm: Giá thi công nhà khung thép 2026

chỉ ký nghiệm thu khi hồ sơ hoàn công được kiểm tra đầy đủ, cẩn thận

Kiểm tra và nghiệm thu quá trình thi công nhà khung thép không đơn thuần là thủ tục bàn giao mà là quá trình kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ khi nhập vật liệu đến khi công trình hoàn thiện. Việc theo dõi chặt chẽ các hạng mục như vật liệu đầu vào, cấu kiện thép, mối hàn, bulong liên kết, sơn chống gỉ, chống thấm chống dột và hồ sơ hoàn công sẽ giúp chủ đầu tư phát hiện sớm các sai sót, ngăn ngừa tình trạng cắt giảm vật tư hoặc thi công không đúng kỹ thuật.

Một công trình nhà khung thép được nghiệm thu đúng quy trình không chỉ đảm bảo an toàn kết cấu, độ bền lâu dài mà còn giúp tối ưu hiệu quả đầu tư và giảm thiểu tối đa các chi phí sửa chữa phát sinh trong quá trình sử dụng.